تبلیغات
مجتمع آموزشی وپرورشی شهیدرجایی اصفهان - کلمه و اجزای آن در دوره ابتدایی
 
« همه اش نباید دیگران سرنوشت باشند و تو آنها را بخوانی. یکبار هم تو سرنوشت درست کن و بگذار دیگران بخوانند.»

کلمه و اجزای آن در دوره ابتدایی

نوشته شده توسط :كورش قهرمانی
سه شنبه ششم مهرماه سال 1389-04:36

کلمه و اجزای آن در دوره ابتدایی

تکواژ:

در دوره ابتدایی با این اصطلاح به ندرت مواجه می شویم، اما چون برای مطالعه ساختمان کلمات و واژگان به شناخت تکواژنیازمندیم دراین جا به آن اشاره ای می شود.

همه کلمات ازیک جزءیا بیشترتشکیل می شوند.این اجزاءرا تکواژمی گویند.تکواژها یا دارای معنی اند مانند:میز،کتاب،خانه ودفتر. به این نوع تکواژ، تکواژ واژگانی گفته می شود؛ویا دارای نقش اند ومعنای خاصی ندارند که به آن تکواژدستوری می گویند. مانند: "حروف اضافه" از، به، در؛"نشانه مفعولی" را؛ و" وند" های بی، با، مند، گر درکلمات بی ادب، دردمند، کارگر و با تربیت.

"وندها" به تنهایی به کار نمی روند و معنی خاصی ندارند، فقط به بعضی کلمات می چسبند و معمولا نوع آن ها را عوض می کنند، مانندادب(اسم)، بی ادب( صفت) / درد(اسم)، دردمند(صفت).

کلمه(واژه):

کلمات از نظر ساختمان به دو دسته ساده و غیر ساده تقسیم می شوند.

 کلمه ساده  فقط یک جزءیا یک تکواژدارد؛ مانند: میز، کتاب،سطل و... .

 کلمه غیرساده بیش ازیک جزءدارد؛مانند:بی ادب،با هوش، خردمند، مدادتراش و... .

کلمات غیر ساده خود به سه گروه تقسیم می شوند:1- مشتق 2- مرکب 3- مشتق-مرکب.

 

۱- مشتق

مشتق کلمه ای است که بیش از یک جزءدارد.یکی از این تکواژها معنی دار و بقیه دارای نقش اند. به عبارت دیگر بقیه "وند" هستند.  مثل با نزاکت، باغبان و ...

 "وند"ها دو نوع اند:

۱- پیشوند: جزئی است بی معنی که اگردراول کلمه ای قرار گیرد آن را مشتق می سازد. به عبارت دیگر، پیشوند به جزء معنی دار واژگانی می چسبد و معنی آن را تغییر می دهد. پیشوندهای معروف عبارتند از: با،بی،نا،هم،باز،بر،فرا،فرو و.... کلماتی مانند باهوش، برخورد،بازخورد، بی چاره، هم اتاق پیشوند دارند.

۲- پسوند:جزئی است بی معنی و وابسته که به تکواژی آزاد می چسبد و معمولا معنی و طبقه دستوری آن را عوض می کند. پسوندهای معروف عبارتند از: مند،بان،ستان،گاه،گین،ش،وار.کلماتی مانند ثروتمند،نگهبان،گلستان،غمگین و سهمگین پسوند دارند.

مثال های پیشوند از کتاب های بخوانیم و بنویسیم

پایه دوم:با سواد،باحوصله، بی گناه، نامناسب، ناآشنا،نامرتب،ناراحت،نابینا،ناشنوا،نادرست،ناروا،ناشایست.

پایه چهارم:بازدید،بازگشت،بازپرس،بازیافت،بازداشت،بازگفتن،بازپرداخت.

پایه پنجم:برداشت،برآمد،برخورد،برآورد،برچید،برآشفت،برافروخت،برخاست.

مثال های پسوند از کتاب های بخوانیم و بنویسیم

پایه دوم: خواننده،راننده،خزنده،پرنده،شنونده،نویسنده،دونده،گوینده،زیارتگاه،زادگاه،آزمایشگاه،گردشگاه،نمایشگاه،پرورشگاه،آوردگاه.

پایه سوم:مرزبان،دروازه بان،باغبان،جنگلبان،دانشمند،هنرمند،زورمند،ثروتمند،قدرتمند،نیازمند،نخلستان،بیمارستان،هنرستان،آموزشگاه،دخترانه،مادرانه،لاله زار،نمکزار،شنزار،آهنین،بلورین،چوبین.

پایه چهارم:آفریدگار،آموزگار،پروردگار،خوابگاه،شامگاه،شبانگاه،فرودگاه،علی وار، برادروار،ثروتمند،خوردنی،دیدنی،پوشیدنی،عیدانه،شاگردانه،کودکانه، صبحانه.

پایه پنجم:چشمه،دسته،لبه،چشمه سار،رفتگر،سفالگر،پایداری،زیرکانه،عاقلانه،ابلهانه،گفتنی،دیدنی،غمگین،شرمگین،درازا.

نکته1:تعداد پیشوندها نسبت به پسوندها کمتر است.

نکته2:کلمات مشتق ممکن است چند پیشوند و پسوند داشته باشند.مثال:

       نا+ مرد +ی=نامردی       دان+ش+گر=دانشگر    هم+کلاس+ی=همکلاسی

۲- مرکبکلمات مرکب واژه هایی هستند که از دو یا چند تکواژآزاد تشکیل شده اند. به عبارت دیگرهریک ازاجزای کلمه مرکب معنی مستقل دارد ومی تواند به تنهایی به کاررود.به زبان دیگرمی توان گفت که کلمه مرکب از واژه های ساده تشکیل یافته است. مثال: کتابخانه=کتاب +خانه آزادراه=آزاد+راه جوانمرد=جوان+مرد آب دوغ خیار=آب+دوغ+خیار دوچرخه سوار=دو+چرخه+سوارمثال هایی از کتاب های بخوانیم و بنویسیمپایه دوم:بستنی فروش ،میوه فروش، ساعت ساز، آهنگ ساز، نیکوکار،مددکار، ورزش کار، خوش رفتار، خوش بخت.پایه سوم:کتاب فروش، خانه دار، صاحب خانه، شکر گزار، نمازگزار.پایه چهارم:خودکار،روزنامه،کتاب خانه،نفت خیز، حاصل خیز، غله خیز.پایه پنجم:پیام رسان، پیام گیر،فرهنگ نامه،لغت نامه، دانش نامه، صحرانورد، جهان گرد، حواس پرت.۳- مشتق- مرکبکلماتی را گوییم که حداقل دو جزء معنی دار و علاوه بر آن،یک،دو یا چند "وند" نیز داشته باشند.به عبارت دیگر،حداقل دو تکواژمعنی دار و یک وند، لازمه ساخت کلمه مشتق مرکب است.مثال هایی از کتاب های بخوانیم و بنویسیمپایه های چهارم و پنجم: امیرزاده=امیر+زاد+ه برادرزاده=برادر+زاد+ه رنج دیده=رنج+دید+ه رنج کشیده=رنج+کشید+ه یخ زده=یخ+زد+ه

 





نظرات() 


std test at home
یکشنبه چهارم تیرماه سال 1396 23:01
بسیار core از خود نوشتن در حالی که صدایی
دلنشین ابتدا آیا واقعا حل و فصل بسیار خوب با من
پس از برخی از زمان. جایی درون جملات شما قادر
به من مؤمن متاسفانه تنها برای
کوتاه در حالی که. من با این حال مشکل خود را با
فراز در مفروضات و شما ممکن است را سادگی به کمک پر
کسانی که معافیت. که شما در واقع که می توانید انجام من خواهد قطعا تا پایان در گم.
......
یکشنبه پانزدهم اسفندماه سال 1395 14:18
خوب بود ممنون
zzzzzz
دوشنبه نهم اسفندماه سال 1395 10:33
عالی بود خلاصه ومفید
فاطمه
سه شنبه چهاردهم دیماه سال 1395 14:23
حالم بهم خور توکونتون
حسین غلامی
شنبه بیست و هفتم آذرماه سال 1395 19:30
کلمات بوستان- مهمانی - گلستان -پروردگار- مازندران- جالیز- سرتاسر ساده هستندد یا مرکب
nazanin
شنبه بیست و هفتم آذرماه سال 1395 16:25
واقعا که خیلی پیجتون مسخرس هیچی رو کامل توضیح ندادین
یه نفر
یکشنبه نوزدهم اردیبهشتماه سال 1395 17:37
چرا ایرو مکنین
مخین دوتا ممه بذارم دم دنتون ساکت شین
عغده تونو رو روی سر این بدبخت خالی نکنین
kosar
یکشنبه دوازدهم اردیبهشتماه سال 1395 21:29
خیلی بی تربیت حرف می زنن
ناشناس
یکشنبه بیست و دوم فروردینماه سال 1395 23:04
ممنون از زحمات شما دوست عزیز
داداش یذره مودب باش
سارا
چهارشنبه چهاردهم بهمنماه سال 1394 13:49
ان گوه کسافت پی پی
هستی
چهارشنبه چهاردهم بهمنماه سال 1394 13:45
عالی بود ولی دفعه بعد با این رنگ ننویس.
احمد
چهارشنبه چهاردهم بهمنماه سال 1394 13:44
ان قدر اشغال بود نخواندم گوه تو کونتون پی پی انی
یوسف مجد
یکشنبه یازدهم بهمنماه سال 1394 18:48
خاک تو سر شما
یوسف مجد
یکشنبه یازدهم بهمنماه سال 1394 18:48
سلام واقعا که فقط مشتق چرا مذک و مشتق مرکب رو توضیح ندادین و مثال نزدید من برای شما متاسفم و از پلیس فتا میخوام که وبلاگ مسخره شما رو فیلتر کنند
امیرعطا دل دل
سه شنبه نوزدهم آبانماه سال 1394 20:10
ما از شما چی خواستیم چی دادین
اناهیتا
جمعه هشتم آبانماه سال 1394 18:06
سلام
Ggfftyg
جمعه هشتم آبانماه سال 1394 18:05
کیری
شقایق
سه شنبه بیست و نهم اردیبهشتماه سال 1394 09:59
سلام لطفا ساخت ومعرفه و نکره بودن دوچرخه را در جمله (یک دوچرخه زیبا خریدم )برایم مشخص کنید
با تشکر
jklholhijk
سه شنبه شانزدهم آبانماه سال 1391 15:52
کیری
khkjk
سه شنبه شانزدهم آبانماه سال 1391 15:52
ghkgkgjh
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


پیوندها:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox