تبلیغات
مجتمع آموزشی وپرورشی شهیدرجایی اصفهان - کلمه و اجزای آن در دوره ابتدایی
 
« همه اش نباید دیگران سرنوشت باشند و تو آنها را بخوانی. یکبار هم تو سرنوشت درست کن و بگذار دیگران بخوانند.»

کلمه و اجزای آن در دوره ابتدایی

نوشته شده توسط :كورش قهرمانی
سه شنبه ششم مهرماه سال 1389-04:36

کلمه و اجزای آن در دوره ابتدایی

تکواژ:

در دوره ابتدایی با این اصطلاح به ندرت مواجه می شویم، اما چون برای مطالعه ساختمان کلمات و واژگان به شناخت تکواژنیازمندیم دراین جا به آن اشاره ای می شود.

همه کلمات ازیک جزءیا بیشترتشکیل می شوند.این اجزاءرا تکواژمی گویند.تکواژها یا دارای معنی اند مانند:میز،کتاب،خانه ودفتر. به این نوع تکواژ، تکواژ واژگانی گفته می شود؛ویا دارای نقش اند ومعنای خاصی ندارند که به آن تکواژدستوری می گویند. مانند: "حروف اضافه" از، به، در؛"نشانه مفعولی" را؛ و" وند" های بی، با، مند، گر درکلمات بی ادب، دردمند، کارگر و با تربیت.

"وندها" به تنهایی به کار نمی روند و معنی خاصی ندارند، فقط به بعضی کلمات می چسبند و معمولا نوع آن ها را عوض می کنند، مانندادب(اسم)، بی ادب( صفت) / درد(اسم)، دردمند(صفت).

کلمه(واژه):

کلمات از نظر ساختمان به دو دسته ساده و غیر ساده تقسیم می شوند.

 کلمه ساده  فقط یک جزءیا یک تکواژدارد؛ مانند: میز، کتاب،سطل و... .

 کلمه غیرساده بیش ازیک جزءدارد؛مانند:بی ادب،با هوش، خردمند، مدادتراش و... .

کلمات غیر ساده خود به سه گروه تقسیم می شوند:1- مشتق 2- مرکب 3- مشتق-مرکب.

 

۱- مشتق

مشتق کلمه ای است که بیش از یک جزءدارد.یکی از این تکواژها معنی دار و بقیه دارای نقش اند. به عبارت دیگر بقیه "وند" هستند.  مثل با نزاکت، باغبان و ...

 "وند"ها دو نوع اند:

۱- پیشوند: جزئی است بی معنی که اگردراول کلمه ای قرار گیرد آن را مشتق می سازد. به عبارت دیگر، پیشوند به جزء معنی دار واژگانی می چسبد و معنی آن را تغییر می دهد. پیشوندهای معروف عبارتند از: با،بی،نا،هم،باز،بر،فرا،فرو و.... کلماتی مانند باهوش، برخورد،بازخورد، بی چاره، هم اتاق پیشوند دارند.

۲- پسوند:جزئی است بی معنی و وابسته که به تکواژی آزاد می چسبد و معمولا معنی و طبقه دستوری آن را عوض می کند. پسوندهای معروف عبارتند از: مند،بان،ستان،گاه،گین،ش،وار.کلماتی مانند ثروتمند،نگهبان،گلستان،غمگین و سهمگین پسوند دارند.

مثال های پیشوند از کتاب های بخوانیم و بنویسیم

پایه دوم:با سواد،باحوصله، بی گناه، نامناسب، ناآشنا،نامرتب،ناراحت،نابینا،ناشنوا،نادرست،ناروا،ناشایست.

پایه چهارم:بازدید،بازگشت،بازپرس،بازیافت،بازداشت،بازگفتن،بازپرداخت.

پایه پنجم:برداشت،برآمد،برخورد،برآورد،برچید،برآشفت،برافروخت،برخاست.

مثال های پسوند از کتاب های بخوانیم و بنویسیم

پایه دوم: خواننده،راننده،خزنده،پرنده،شنونده،نویسنده،دونده،گوینده،زیارتگاه،زادگاه،آزمایشگاه،گردشگاه،نمایشگاه،پرورشگاه،آوردگاه.

پایه سوم:مرزبان،دروازه بان،باغبان،جنگلبان،دانشمند،هنرمند،زورمند،ثروتمند،قدرتمند،نیازمند،نخلستان،بیمارستان،هنرستان،آموزشگاه،دخترانه،مادرانه،لاله زار،نمکزار،شنزار،آهنین،بلورین،چوبین.

پایه چهارم:آفریدگار،آموزگار،پروردگار،خوابگاه،شامگاه،شبانگاه،فرودگاه،علی وار، برادروار،ثروتمند،خوردنی،دیدنی،پوشیدنی،عیدانه،شاگردانه،کودکانه، صبحانه.

پایه پنجم:چشمه،دسته،لبه،چشمه سار،رفتگر،سفالگر،پایداری،زیرکانه،عاقلانه،ابلهانه،گفتنی،دیدنی،غمگین،شرمگین،درازا.

نکته1:تعداد پیشوندها نسبت به پسوندها کمتر است.

نکته2:کلمات مشتق ممکن است چند پیشوند و پسوند داشته باشند.مثال:

       نا+ مرد +ی=نامردی       دان+ش+گر=دانشگر    هم+کلاس+ی=همکلاسی

۲- مرکبکلمات مرکب واژه هایی هستند که از دو یا چند تکواژآزاد تشکیل شده اند. به عبارت دیگرهریک ازاجزای کلمه مرکب معنی مستقل دارد ومی تواند به تنهایی به کاررود.به زبان دیگرمی توان گفت که کلمه مرکب از واژه های ساده تشکیل یافته است. مثال: کتابخانه=کتاب +خانه آزادراه=آزاد+راه جوانمرد=جوان+مرد آب دوغ خیار=آب+دوغ+خیار دوچرخه سوار=دو+چرخه+سوارمثال هایی از کتاب های بخوانیم و بنویسیمپایه دوم:بستنی فروش ،میوه فروش، ساعت ساز، آهنگ ساز، نیکوکار،مددکار، ورزش کار، خوش رفتار، خوش بخت.پایه سوم:کتاب فروش، خانه دار، صاحب خانه، شکر گزار، نمازگزار.پایه چهارم:خودکار،روزنامه،کتاب خانه،نفت خیز، حاصل خیز، غله خیز.پایه پنجم:پیام رسان، پیام گیر،فرهنگ نامه،لغت نامه، دانش نامه، صحرانورد، جهان گرد، حواس پرت.۳- مشتق- مرکبکلماتی را گوییم که حداقل دو جزء معنی دار و علاوه بر آن،یک،دو یا چند "وند" نیز داشته باشند.به عبارت دیگر،حداقل دو تکواژمعنی دار و یک وند، لازمه ساخت کلمه مشتق مرکب است.مثال هایی از کتاب های بخوانیم و بنویسیمپایه های چهارم و پنجم: امیرزاده=امیر+زاد+ه برادرزاده=برادر+زاد+ه رنج دیده=رنج+دید+ه رنج کشیده=رنج+کشید+ه یخ زده=یخ+زد+ه

 





نظرات() 


مرتضی
جمعه هجدهم آبانماه سال 1397 03:59
یک مقاله ضرورت دارم که دو صفحه باشد و پیشوند معلوم دار باشد
و همچنان پسوند
چهارشنبه بیست و پنجم مهرماه سال 1397 01:24
سلام
ااااا
شنبه چهاردهم مهرماه سال 1397 05:01
سام
شنبه چهاردهم مهرماه سال 1397 04:56
خیلی عالی بود
livejasmin credit generator reddit
پنجشنبه سوم اسفندماه سال 1396 11:47
آیا تا کنون در حال نوشتن یک کتاب یا نویسنده مهمان است؟
در سایت های دیگر؟ من یک وبلاگ با ایده هایی که در آن بحث می کنید متمرکز هستم و واقعا دوست دارم برخی از داستان ها / اطلاعات را به اشتراک بگذارم. من میدونم
مخاطبان از کار شما قدردانی می کنند. اگر شما حتی از راه دور علاقه مند هستید، احساس رایگان به من ایمیل ارسال کنید.
edibles
پنجشنبه سوم اسفندماه سال 1396 02:59
این پست ارزش همه توجه است. وقتی بیشتر می توانم پیدا کنم؟
free gems clash royale
دوشنبه هشتم آبانماه سال 1396 05:34
اعضای خانواده من هر بار می گویند که من وقت خود را در شبکه خالی صرف می کنم، جز اینکه می دانم که هر روز با خواندن آن ها به خوبی تجربه می کنم
پست ها.
local std testing
یکشنبه هفتم آبانماه سال 1396 14:34
من رفته ام به برادر کوچکم می گویم که او نیز باید این سفر را انجام دهد
وبلاگ به طور منظم برای به روز رسانی از جدیدترین اخبار.
real psychic readings
یکشنبه هفتم آبانماه سال 1396 14:27
خویشاوندان من هر بار می گویند که من وقت خود را در شبکه خلوت می کشم
به جز اینکه می دانم که خواندن چنین مقالاتی را در روز به دست می آورم.
myfreecams token generator
شنبه بیست و نهم مهرماه سال 1396 07:06
این فوق العاده است که شما از این پست و نیز گفتگوی ما در مورد این افکار مطلع هستید
این بار.
real psychic readings
شنبه پانزدهم مهرماه سال 1396 04:20
عالی قرار داده، بسیار آموزنده است. من فکر می کنم که چرا کارشناسان متضاد این بخش این را متوجه نمی شوند.
شما باید نوشتن خود را ادامه دهید. من مطمئن هستم که تو بزرگ هستی
پایگاه های خوانندگان در حال حاضر!
std test at home
یکشنبه چهارم تیرماه سال 1396 06:31
بسیار core از خود نوشتن در حالی که صدایی
دلنشین ابتدا آیا واقعا حل و فصل بسیار خوب با من
پس از برخی از زمان. جایی درون جملات شما قادر
به من مؤمن متاسفانه تنها برای
کوتاه در حالی که. من با این حال مشکل خود را با
فراز در مفروضات و شما ممکن است را سادگی به کمک پر
کسانی که معافیت. که شما در واقع که می توانید انجام من خواهد قطعا تا پایان در گم.
......
شنبه چهاردهم اسفندماه سال 1395 22:48
خوب بود ممنون
zzzzzz
یکشنبه هشتم اسفندماه سال 1395 19:03
عالی بود خلاصه ومفید
فاطمه
دوشنبه سیزدهم دیماه سال 1395 22:53
حالم بهم خور توکونتون
حسین غلامی
شنبه بیست و هفتم آذرماه سال 1395 04:00
کلمات بوستان- مهمانی - گلستان -پروردگار- مازندران- جالیز- سرتاسر ساده هستندد یا مرکب
nazanin
شنبه بیست و هفتم آذرماه سال 1395 00:55
واقعا که خیلی پیجتون مسخرس هیچی رو کامل توضیح ندادین
یه نفر
یکشنبه نوزدهم اردیبهشتماه سال 1395 01:07
چرا ایرو مکنین
مخین دوتا ممه بذارم دم دنتون ساکت شین
عغده تونو رو روی سر این بدبخت خالی نکنین
kosar
یکشنبه دوازدهم اردیبهشتماه سال 1395 04:59
خیلی بی تربیت حرف می زنن
ناشناس
یکشنبه بیست و دوم فروردینماه سال 1395 06:34
ممنون از زحمات شما دوست عزیز
داداش یذره مودب باش
سارا
سه شنبه سیزدهم بهمنماه سال 1394 22:19
ان گوه کسافت پی پی
هستی
سه شنبه سیزدهم بهمنماه سال 1394 22:15
عالی بود ولی دفعه بعد با این رنگ ننویس.
احمد
سه شنبه سیزدهم بهمنماه سال 1394 22:14
ان قدر اشغال بود نخواندم گوه تو کونتون پی پی انی
یوسف مجد
یکشنبه یازدهم بهمنماه سال 1394 03:18
خاک تو سر شما
یوسف مجد
یکشنبه یازدهم بهمنماه سال 1394 03:18
سلام واقعا که فقط مشتق چرا مذک و مشتق مرکب رو توضیح ندادین و مثال نزدید من برای شما متاسفم و از پلیس فتا میخوام که وبلاگ مسخره شما رو فیلتر کنند
امیرعطا دل دل
سه شنبه نوزدهم آبانماه سال 1394 04:40
ما از شما چی خواستیم چی دادین
اناهیتا
جمعه هشتم آبانماه سال 1394 02:36
سلام
Ggfftyg
جمعه هشتم آبانماه سال 1394 02:35
کیری
شقایق
دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشتماه سال 1394 17:29
سلام لطفا ساخت ومعرفه و نکره بودن دوچرخه را در جمله (یک دوچرخه زیبا خریدم )برایم مشخص کنید
با تشکر
jklholhijk
سه شنبه شانزدهم آبانماه سال 1391 00:22
کیری
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


پیوندها:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox